Zabójcza moc temperatury mokrego termometru

4 godz. temu

Pojęcie temperatury mokrego termometru stworzyli w 2010 roku naukowcy z Purdue University i University of New South Wales. To najwyższa tolerowana przez człowieka temperatura odczuwana, gdy mokra skóra jest wystawiona na działanie poruszającego się powietrza. Uwzględnia się tutaj tylko temperaturę, ale i wilgotność.



Naukowcy z Wrocławia i Poznania potwierdzili przeciwdrobnoustrojowe właściwości miodu bartnego

7 godz. temu

Przez stulecia bartnicy wiedzieli, jak rozpoznać dobry miód, zanim jeszcze powstała chemia analityczna. Dziś naukowcy potwierdzają, że mieli rację. Ich wiedza opierała się na tysiącach lat praktyki. Bartnictwo – polegające na hodowli pszczół w wydrążonych pniach drzew, zwanych barciami – należy dziś do dziedzictwa kulturowego wpisanego na listę UNESCO. Ale sam miód bartny przez długi czas pozostawał poza głównym nurtem badań naukowych. Nikt tak naprawdę nie sprawdził, czy tradycja lecznicza, która narosła wokół tego produktu, ma solidne biochemiczne podstawy.


Starzejemy się szybciej niż nasi rodzice. I płacimy za to nowotworami

9 godz. temu

Przez długi czas nowotwory uważane były za chorobę starości, skutek powolnego, trwającego dekadami niszczenia komórek. Tymczasem coraz więcej danych wskazuje, że nowotwory atakują ludzi coraz młodszych. Między rokiem 1990 a 2019 liczba rozpoznań raka u osób przed pięćdziesiątką wzrosła globalnie o 24 procent. W Australii, Kanadzie, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych ludzie urodzeni w latach 90. mają co najmniej czterokrotnie wyższe ryzyko wczesnego raka jelita grubego niż ci urodzeni w latach 60. Co się dzieje z naszymi ciałami?


We Francuskiej Bibliotece Narodowej odkryto nieznane zapiski Mozarta i jego uczennicy

11 godz. temu

Kilka miesięcy temu 2 lutego François-Pierre Goy, kustosz odpowiedzialny za przednowoczesne kolekcje muzyczne Bibliothèque nationale de France, przeglądał stary zeszyt nutowy. W pewnym momencie rozpoznał charakter pisma. Należał do Wolfganga Amadeusza Mozarta. Tak rozpoczęła się historia jednego z najważniejszych odkryć współczesnej muzykologii.


Szczerbiec - jedyny, najpiękniejszy i z tajemniczym hebrajskim napisem

27 czerwca 2026, 08:43

Szczerbiec to jedyne zachowane polskie insygnium koronacyjne ze średniowiecza. Przez wielu specjalistów uznawany jest za najpiękniejszy miecz ceremonialny. Większość z nas wie, że miecz służył do koronacji królów polskich. Niewielu zdaje sobie sprawę, że rękojeść kryje jeden z bardziej zagadkowych napisów w historii Polski – inskrypcję, będącą do dziś przedmiotem sporów naukowych.


Owady na talerzu. Czy Europejczyk może żywić się insektami?

26 czerwca 2026, 17:06

Problem w tym, że większość Europejczyków na samą myśl o zjedzeniu owada odczuwa wstręt lub lęk. I właśnie te emocje – wraz z pytaniem, jak bardzo są one rzeczywiście trwałe – były przedmiotem badań przeprowadzonych przez zespół, w skład którego wchodzili Andreia C. B. Ferreira, João Pereira i Paulo Duarte z Universidade da Beira Interior.


Świątynia w miejscu pracy. W hiszpańskim kamieniołomie znaleziono niewielkie miejsce kultu

26 czerwca 2026, 11:31

Niedaleko Segóbrigi, rzymskiego miasta w środkowej Hiszpanii w pobliżu współczesnego Saelices, archeolodzy natrafili na bardzo interesujący zabytek z okresu rzymskiego. W starożytnym kamieniołomie w miejscowości Campos del Paraíso odkryto wykutą w skale małą świątynię – miniaturową fasadę z niszą, wyrzeźbioną bezpośrednio w skalnej ścianie. Jej gospodynią jest Minerwa, rzymska bogini mądrości, rzemiosła i techniki. Badaniami zabytku zajęli się María José Bernárdez Gómez i Juan Carlos Guisado di Monti z Universidad Politécnica de Madrid i Museo Histórico Minero Felipe de Borbón y Grecia.


Wielkie zagłębie produkcyjne wikingów. Na 100 tys. m2 powstawały tkaniny

25 czerwca 2026, 13:41

Badacze z Mosegaard Museum odkryli wielkie zagłębie tekstylne wikingów. Obejmowało ono obszar 100 000 metrów kwadratowych, na którym mieściły się 82 częściowo zagłębione w ziemi (grubehuse) budynki warsztatowe i jeden budynek mieszkalny. Całość podzielona jest na wyraźne sfery produkcyjne i – jak wskazuje pojedynczy dom mieszkalny – była kontrolowana przez pojedynczego nadzorcę. To nie jest typowa wieś, a wyspecjalizowane zagłębie produkcyjne, całkowicie różne od innych znanych osad.


Odyseja AI

25 czerwca 2026, 11:20

Wielu twórców sprzeciwia się wykorzystywaniu ich pracy do trenowania sztucznej inteligencji. Domagają się wprowadzenia mechanizmu świadomej zgody, która byłaby niezbędna, by modele AI mogły korzystać z ich pracy. Zgody takiej udzielił niedawno laureat Oscara, Michael Caine. Dzięki temu powstał audiobook „Odysei” Homera czytany głosem wybitnego aktora wygenerowanym przez AI.


Trzy miliardy – tyle lat ma najstarsza struktura uderzeniowa na Ziemi?

25 czerwca 2026, 08:58

W centralnej części kratonu Pilbara w Australii Zachodniej, w miejscu zwanym North Pole Dome, w skałach zachowały się stożki uderzeniowe – charakterystyczne, bruzdowane formy powstające wyłącznie pod wpływem fali uderzeniowej towarzyszącej upadkowi meteorytu. Wiek tych struktur jest przedmiotem naukowego sporu. Zespół badaczy z Curtin University, w tym C.J. Kirkland i B.J. McDonald, opublikował właśnie wyniki zintegrowanej geochemicznej analizy izotopowej, która ustala wiek krateru na około 3,02 miliarda lat i czyni zeń najstarszą pewnie udokumentowaną strukturę uderzeniową na Ziemi.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy